Hadımköy Ömerli Sanayi Bölgesi’nin yüksek lojistik hangarları ve tır parklarının bulunduğu geniş caddeleri üzerine kış akşamının dondurucu poyrazı çökerken, semtteki teknik lisenin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Zeynep, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının otobüs durağına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını nişasta tutkalı, taze kâğıt hamuru ve matbaa mürekkebi kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
Zeynep, oluklu mukavva hat ustası olan babasının yüksek hızlı silindir presine elini kaptırması sonucu ağır yaralanıp felç kalması üzerine altı ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan medikal tedavi masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları bu uluslararası gıda ve ihracat firmaları için ağır ambalaj kolileri üreten fabrikada çapak alma, katlama kalite kontrolü ve palet ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; devasa kâğıt işleme hatlarının derinden gelen vuruntu sesi, pnömatik kesim neşterlerinin tiz vızıltısı, sıcak tutkal ve nemli selüloz kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; yüksek sıcaklıktaki kurutma hattından çıkan ağır oluklu mukavva plakalarının kenarlarındaki kâğıt çapaklarını havalı neşterle temizlemek, mikrometre ile kâğıt gramajını doğrulamak ve hazır olan koli plakalarını ahşap paletlere istifleyip çelik çemberle bağlamaktı. Saatlerce sıcak hat karşısında durmaktan yüzü kızarır, ağır kâğıt paketlerini taşımaktan kollarında derman kalmaz ve kâğıt tozu genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Zeynep’in tek hayali, İstanbul Üniversitesi Ambalaj Tasarımı ve Endüstriyel Tasarım Bölümü’nü kazanarak çevre dostu, biyobozunur akıllı ambalajlar geliştiren uzman bir tasarımcı olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Geometri özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır kâğıt plakaların çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki vektörler, statik denklemleri ve analitik geometri sorularını takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Üretim hattının çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Ambarlı Limanı’ndan ihracata gidecek iki bin adetlik özel taze meyve ambalaj setinin son kontrolü, çapak temizliği ve paletlenmesi acilen bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Zeynep’e kaldı. Saatlerce kâğıt tozu ve sıcak tutkal kokusunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve ahşap paletlere istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı kâğıt tozu ve mürekkep kokar halde fabrikayı kilitledi. Hadımköy otobüs durağına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Zeynep, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.