Tuzla Aydınlı Organize Sanayi Bölgesi’nin devasa imalat hangarlarına, 4000 tonluk sıcak döküm ve demiryolu preslerinin derinden gelen ritmik gümleme sesine, TEM bağlantı yolundan geçen ağır nakliye tırlarının gürültüsü karışırken, Pendik’teki bir meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Melisa, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının otobüs duraklarına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını bor yağı, işlenmiş çelik tozu ve döküm dumanı kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
Melisa, demiryolu makasları ve ağır çelik döküm ustası olan babasının yüksek basınçlı sıcak döküm tezgahında hidrolik borunun patlaması sonucu iki elinde kalıcı doku kaybı ve işitme engeli yaşaması üzerine altı ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan cerrahi kontrol ile fizik tedavi masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları Yüksek Hızlı Tren (YHT) hatları, metro tünelleri ve demiryolu kavşakları için aşırı mukavemetli döküm çelik makas dilleri, ray kilitleri ve travers bağlantı elemanları üreten bu fabrikada çapak alma, mikronluk optik kumpas denetimi ve vakumlu ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; bin altı yüz derece sıcaklıktaki ergitme fırınlarının derinden gelen ritmik gümleme sesi, havalı çapak neşterlerinin tiz vızıltısı, kesme yağı dumanı ve ağır metal kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; fırın hattından çıkan sıcak döküm ray makası bloklarının kenarlarındaki mikroskobik pürüzleri pnömatik elmas neşterle temizlemek, dijital mikroskop ve kumpas ile et kalınlığı toleranslarını doğrulamak ve hazır olan hassas parçaları vakumlu steril ambalajlara koyup ahşap kasalara istiflemekti. Saatlerce sıcak fırınların karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve metal buharı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Melisa’nın tek hayali, Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak demiryolu teknolojileri ve ağır raylı sistemler için yüksek mukavemetli döküm alaşımları tasarlayan uzman bir mühendis olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Kimya özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır döküm parçaların çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki katı cisim mekaniği, malzeme mukavemeti ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Preslerin çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Ankara-İstanbul YHT hattı yenileme projeleri için acilen sevk edilecek yüz adetlik özel döküm ray makası setinin son kontrolü, çapak temizliği ve ambalajlanması bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Melisa’ya kaldı. Saatlerce duman ve metal tozunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve özel ahşap kasalara istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı döküm tozu ve ağır fabrika kokar halde binayı kilitledi. Aydınlı dolmuş duraklarına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Melisa, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.