Gülay, tarihi kâğıt konservasyonu ve aharlı kâğıt imalatı üzerine uzmanlaşmış, Osmanlı dönemi yazma eserlerinde kullanılan yumurta akı ve nişasta terkipli geleneksel kâğıtları aslına uygun yöntemlerle restore eden yirmi üç yaşında bir zanaatkardı. Şehrin sur dibindeki kadim yerleşim dokusuna yakın olmak ve kâğıt kurutma işlemlerinde surların sunduğu rüzgar koridorundan faydalanabilmek için Sulukule’de, Kale Boyu Sokak’taki dökülen iki katlı ahşap bir binanın zemin katını atölye-ev kiraladı.
Gülay’ın zorluğu; organik nişasta hamurlarının, taze yumurta akı terbiyelerinin ve özel mühürleme ıstakalarının maliyeti ile Sulukule’nin sur diplerinde yükselen yoğun toprak rutubetiydi. Gündüzleri Edirnekapı yakınlarındaki matbaalarda parça başı kâğıt harmanlama ve koli taşıma işçiliği yapıyor, akşamları ise zemin kattaki sarı masa lambasının altında mikroskopla asırlık kâğıt liflerinin eksik dokularını tamamlıyordu. Odasına gün ışığı girmediği için kışın taş duvarlardan sızan soğuk nem ellerini uyuşturuyor, aharlı kâğıdı mühür taşatıyla parlatırken parmaklarının titremesine neden oluyordu.
En büyük kriz, özel bir yazma eser arşivi için restore ettiği 17. yüzyıldan kalma nadide bir Aharlı kâğıt tomarının teslim gecesinde yaşandı. Sulukule sırtlarında etkili olan şiddetli bir karayel fırtınası sırasında sokaktaki tıkalı rölanti kanalı patladı. Çamurlu tazyikli su Gülay’ın zemin kattaki penceresinden içeri taşarak kurutma tezgâhının üzerine aktı. Su, doğrudan henüz aharlama işlemi yeni bitmiş kâğıt tomarının üzerine döküldü.
Gülay, dondurucu ve çamurlu suyun içinden kâğıt tomarını saniyeler içinde kurtardı. Islanan organik aharlı kâğıt lifleri saatler içinde hamurlaşıp yapışabilirdi. Sırılsıklam halde evden çıkıp Mihrimah Sultan Camii’nin avlu kemerlerinin altındaki korunaklı alana sığındı. Fırtına yüzünü keserken, yanında taşıdığı emici kurutma kâğıtları ve saf suyla fener ışığı altında kâğıtların üzerindeki çamuru teker teker temizledi. Sabaha kadar kâğıtları dondurucu rüzgarda tek tek kurutup mühür taşını baştan uyguladı. Ertesi gün tomarı kusursuz teslim ettiğinde, İstanbul’un soğuk suları onun sabrını ve zanaatını yenememişti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.