Kadıköy'ün Gotik Escortu Ahu

Ahu, antika çini ve taş harç restorasyonu üzerine uzmanlaşmış, 18. yüzyıl Osmanlı kervansaray ve hanlarındaki dökülmüş İznik çinisi panoların çatlamış sır kaplamalarını mikroskobik mineral dolgularla tamamlayan yirmi üç yaşında bir restoratördü. Tahtakale’nin tarihi ticaret ve imalathane dokusuna yakın durabilmek için Tomruk Sokak’tan Kantarcılar Caddesi’ne inen aralıkta, kentsel dönüşümü bekleyen sekiz yüz yıllık taş bir hanın bodrum katını atölye-ev yaptı.

Ahu’nun zorluğu; ithal kuvars unlarının, yüksek saflıktaki oksit pigmentlerinin fahiş pahalılığı ve Haliç sırtlarından hanın bodrumuna çöken dondurucu, rutubetli soğuk hava yüzünden harçların sertleşmeme riskiydi. Gündüzleri Tahtakale’deki ambalajcı ve züccaciyecilerde parça başı koli taşıyor ve çuval yükleme işçiliği yapıyor, akşamları ise bodrum katındaki sarı masa lambasının altında büyüteç ve neşterle 1750’lerden kalma bir çini panonun eksik sır çizgilerini dolduruyordu. Odasına gün ışığı girmediği için kışın taş duvarlardan sızan soğuk nem ellerini uyuşturuyor, samur fırçayla kobalt mavisi motifleri çizerken parmaklarının titremesine neden oluyordu.

En büyük kriz, özel bir mimarlık koleksiyoncusu için restore ettiği 1760 tarihli, hatayî motifli bir çini karosunun teslim gecesinde yaşandı. Haliç üzerinden gelen şiddetli bir poyraz fırtınası sırasında sokaktaki tıkalı rölanti kanalı patladı. Çamurlu tazyikli su Ahu’nun bodrum katındaki havalandırma penceresinden içeri taşarak çalışma masasının üzerine aktı. Su, doğrudan henüz sır dolgusu sertleşmemiş ve koruyucu cilası sürülmemiş çini karonun üzerine döküldü.

Ahu, dondurucu ve çamurlu suyun içinden çiniyi saniyeler içinde kurtardı. Islanan özel dolgu maddesi çözülüp renkli pigmentler akabilirdi. Sırılsıklam halde evden çıkıp Rüstem Paşa Camii’nin dış avlu duvarlarının altındaki kapalı taş kemerin altına sığındı. Fırtına yüzünü keserken, yanında taşıdığı emici bezler ve saf alkolle fener ışığı altında çininin üzerindeki çamuru teker teker temizledi. Sabaha kadar dolgu harcını elle yeniden kurgulayıp renk pigmentlerini baştan işledi. Ertesi gün karoyu kusursuz teslim ettiğinde, İstanbul’un soğuk suları onun sabrını ve zanaatını yenememişti.